Voorkom de ‘Digital Divide’

De hele dag ‘appen’, facebook, twitter en andere digitale media. We denken dat het wel goed zit met de digitale geletterdheid van de Nederlandse kinderen. Die veronderstelling wordt nu onderuit gehaald met de ‘International Computer and Information Literacy Study’ (ICILS). Volgens dit onderzoek onder 14-jarige scholieren en leraren in 20 landen blijkt dat slechts een derde van de Nederlandse leerlingen op gemiddeld of hoog niveau digitaal geletterd is.  Een grote groep dreigt met de steeds meer oprukkende digitalisering straks buiten de boot te vallen in een digitale tweedeling. Hoe kan je nu die Digital Divide voorkomen? Door eens flink te investeren in Digitale Geletterdheid in het onderwijs.

Ambitieuze plannen

Hoewel er onder meer met Onderwijs 2032 allerlei ambitieuze plannen worden gesmeed om het onderwijs echt naar de 21e eeuw te halen, blijft het bij studies, plannen en intenties. Geld ervoor vrijmaken of daadwerkelijk concrete acties inzetten gebeurt helaas niet. Aan de andere kant verdwijnt bij de overheid het ene miljard na het andere naar dikbetaalde ICT consultants en bureaus die dankbaar blijven factureren. Het laatste voorbeeld is Speer, het ERP – project van Defensie. Al sinds 2004 is men volop bezig om het aan de praat te krijgen, maar nog steeds zonder resultaat. In plaats van de beoogde 185 miljoen is er inmiddels ruim 900 miljoen aan besteed.  Nu schijnen er volgend jaar wel delen klaar te zijn en zowaar te werken, maar hiervoor is nog eens dik 120 miljoen nodig. Geld dat gebruikt wordt voor het overeind houden van een  half afgebouwd huis dat niet waterdicht is. Voor de rest van de onderdelen moet dan weer opnieuw een project worden gestart dat vrijwel zeker ook weer honderden miljoenen gaat kosten.

Investering hard nodig

Het geld dat nu verdampt bij projecten als Speer kan men beter direct overmaken naar Onderwijs. Zo kan men misschien eens zorgen dat er straks een generatie het land gaat besturen die echt digitaal geletterd en kundig is. Op die manier kunnen blunders als met Speer gewoon voorkomen worden. Dat een dergelijke investering keihard nodig is, blijkt wel uit het ICILS onderzoek. Volgens onderzoeker Martina Meelissen, die het Nederlandse deel van het onderzoek deed, is de veronderstelling dat Nederlandse leerlingen digitaal geletterd zijn misschien wel een mythe. “Uit het onderzoek blijkt dat slechts een derde van de Nederlandse leerlingen op gemiddeld of hoog niveau digitaal geletterd is. Twee derde van de leerlingen kan op dit vlak eigenlijk weinig”, zegt Meelissen. Het niveau hangt wel sterk samen met het onderwijstype dat gevolgd wordt. Interessante verschillen, zo stelt Meelissen. Ook vanwege een opmerkelijke conclusie uit ICILS.

Onderwerp leeft niet erg

Onder scholen leeft het onderwerp digitale geletterdheid nog nauwelijks. Men gaat er van uit dat de leerlingen het allemaal wel weten. Nederlandse docenten besteden minder aandacht aan digitale geletterdheid dan hun collega’s in andere landen. Zo besteed slechts 18% van de ondervraagde Nederlandse docenten aandacht aan (digitale) informatiebronnen. Het laagste percentage van alle 20 landen die aan ICILS deelnamen. Blijven scholen en leraren op die manier werken en er weinig aandacht aan besteden (ook omdat ze zelf digitaal niet voldoende geletterd zijn) dan ontstaat het risico op een ‘digital divide’, een digitale tweedeling.

Digitale kloof

Deze digitale kloof kan straks voor jongeren echt problemen gaan opleveren. “Alles gebeurt tegenwoordig met en op internet. Jongeren die digitaal geletterd zijn, hebben daardoor een voorsprong op jongeren die niet zo handig zijn met digitale media. Die kunnen straks misschien niet meer meekomen in de samenleving,” aldus Meelissen. Om deze digitale kloof te voorkomen moet er zowel voor leerlingen als voor de leraren een praktisch programma komen. Een programma waarin gekeken wordt in hoeverre leerlingen en leraren effectief gebruik maken van ict-toepassingen en de enorme digitale informatiestroom. Kan die aangeboden informatie ook op waarde geschat worden en in de juiste context geplaatst worden. Vragen die overigens net zo hard aan leraren gesteld zullen moeten worden. Zij zullen dus ook weer terug moeten naar de schoolbanken.

Besef van papier naar digitaal

Het opmerkelijke is overigens dat de vraag over het verwerken en op waarde schatten van informatie niet nieuw is. Het gebeurde echter eeuwen lang alleen maar op papier. Zo werd men een geletterd persoon. Er zal dus ook het besef moeten komen, vooral bij leerkrachten en schooldirecties, dat dit proces gewoon steeds meer digitaal zal moeten plaatsvinden. Let wel, het moet dan niet alleen maar gaan over het ‘Google-en’ van informatie of het lezen van tekst op een website. Al die informatie moet, net als op papier tot nu toe gebeurt, gewoon op de juiste manier verwerkt worden. Nu wordt alleen de drager van de informatie anders en is er meer informatie op ieder gewenst moment beschikbaar.

Is dat besef er eenmaal, dan kan de huidige en toekomstige generatie leerlingen gewoon digitaal geletterd worden en voorkom je een digital divide.

Posted on 11 mei 2015 in Geen categorie, GTD, Innovatie, iPad, papierloos

Share the Story

About the Author

Leave a reply

Back to Top